İzmir’de düzenlenen Su Konferansı kapsamındaki “Kentlerde Su” başlıklı oturumda, iklim değişikliği, kuraklık ve artan nüfus baskısı altında kentlerin su idaresi tüm taraflarıyla ele alındı. Oturumda konuşan İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, “Bugün kentte sağlanan suyun yaklaşık yüzde 30’u, aldığımız tasarruf tedbirleri sayesinde mümkün oldu. Attığımız adımlardan biri bile geç atılsaydı, Tahtalı Barajı’ndaki su büsbütün tükenebilirdi” dedi.
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), İzmir Ticaret Borsası ve Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından düzenlenen Su Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Kentlerde Su” başlıklı oturumda, artan kuraklık, azalan yağışlar ve nüfus baskısı altında kentlerin su idaresi masaya yatırıldı. Oturumda, ulusal su verimliliği siyasetleri, mahallî idarelerin sorumlulukları ve İzmir’in mevcut su arzına ait çarpıcı datalar paylaşıldı. Oturumun moderatörlüğünü İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Etraf Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Gündüz üstlendi. Panelde, Tarım ve Orman Bakanlığı Su Verimliliği Daire Lideri Aslıhan Korkmaz, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, Swissotel Büyük Efes İzmir Genel Müdürü Rıza Elibol ile Epig Mimarlık Kurucusu ve BASİFED Yönetim Kurulu Lideri Semiha Güneş konuşmacı olarak yer aldı.
Erdoğan : İzmir’de suyun yüzde 74’ü kuyulardan karşılanıyor
İzmir’in mevcut su arz tablosunu çarpıcı datalarla ortaya koyan İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, “İzmir’de ortalama su gereksinimi saniyede 7 bin 500 litre. Sabah ve akşam saatlerinde bu gereksinim 8 bin 500-9 bin litre/saniye düzeylerine çıkıyor. Günlük ortalamayı sağlamak yetmiyor, pik saatlerde de bu debiyi verebilmek gerekiyor. Gördes ve Balçova barajları yüzde 0, Tahtalı Barajı yüzde 1, Kutlu Aktaş Barajı yüzde 4, Ürkmez Barajı yüzde 7 düzeyinde. Özel kesim işletmesindeki Güzelhisar Barajı’nda doluluk oranı yüzde 41. İzmir başka büyük kentlere nazaran barajlara erişimde dezavantajlı bir pozisyonda. İstanbul’da içme suyunun yüzde 98’i, Ankara’da ise yüzde 99’u barajlardan sağlanıyor. İzmir’de bu oran yüzde 26’ya düştü. Kentin suyunun yüzde 74’ü kuyulardan karşılanıyor” dedi.
Kayıp-kaçakta düşüş, kaynakta artış
İZSU’nun kayıp-kaçakla uğraşta kıymetli bir ilerleme kaydettiğini vurgulayan Erdoğan, kent genelinde kayıp-kaçak oranının yüzde 25,80, kent merkezinde ise yüzde 24,80 düzeyine düşürüldüğünü söyledi. Son bir yılda yaklaşık yüzde 2,3’lük bir düzgünleşme sağlandığını aktaran Erdoğan, gece saatlerinde yapılan denetimli kesintilerin bu sonuçta tesirli olduğunu söz etti.
Yer altı kaynakları kritik rol oynuyor
Erdoğan, İzmir kent merkezinin yaklaşık üçte birinin Sarıkız–Göksu kaynakları ve Halkapınar kuyularından beslendiğini belirtti. Bu bölgelerde açılan ve yenilenen kuyularla 6,6 milyon metreküp ilave içme suyu sağlandığını kaydeden Erdoğan, Halkapınar’da terfi kapasitesinin 1.000 litreden 1.500 litre/saniyeye çıkarıldığını, bu sayede buradan alınan suyun yüzde 55 artırıldığını söyledi.
Alınan tedbirler Tahtalı’yı kurtardı
Kuraklık riskinin erken öngörüldüğünü tabir eden Erdoğan, nisan ayı prestijiyle park-bahçe aboneliklerinin iptal edildiğini, kademesiz aboneliklerin tamamında kademeli tarife sistemine geçildiğini ve yaz aylarında gece kesintilerinin uygulamaya alındığını belirtti. Bu tedbirler sayesinde 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandığını vurgulayan Erdoğan, 2024 ve 2025 Ağustos ayları karşılaştırıldığında kent merkezinde yüzde 16 daha az su tüketildiğini söyledi. Erdoğan, “Bugün kentte sağlanan suyun yaklaşık yüzde 30’u, bu tedbirler sayesinde mümkün oldu. Bu adımlardan biri bile geç atılsaydı, Tahtalı Barajı’ndaki su büsbütün tükenebilirdi” dedi.
Korkmaz: Artık nüfustan kaynağa gerçek düşünmeliyiz
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Verimliliği Daire Lideri Aslıhan Korkmaz ise iklim değişikliğine bağlı sıcaklık artışları ve yağışlardaki azalışın, yüzyılın sonuna yanlışsız su kaynaklarında çok önemli azalmalar yaratacağını vurguladı. Bu nedenle su idaresinde bakış açısının değişmesi gerektiğini tabir eden Korkmaz, “Artık yalnızca kaynaktan nüfusa değil, nüfustan kaynağa yanlışsız da düşünmek zorundayız. Kentsel su idaresi kaynağın korunmasıyla başlar. Su kayıplarının azaltılması, atık suyun geri kazanımı, gri su ve yağmur suyu sistemleri tek bir çatı altında toplanarak ulusal siyasetlere entegre edildi. Bu kapsamda hazırlanan Su Verimliliği Strateji Evrakı ve Hareket Planı ulusal bir yol haritası oldu” halinde konuştu.
Güneş: Kentleri betonlaştırarak suya ulaşamayız
Epig Mimarlık Kurucusu ve BASİFED Yönetim Kurulu Lideri Semiha Güneş, kentlerde yaşanan su sıkıntılarının sırf iklim değişikliğiyle değil, yanlış şehircilik ve planlama tercihleriyle de direkt bağlantılı olduğunu vurguladı. Güneş, “Bu süreci konuşurken, yaptığımız yanlışlara da dürüstçe bakmamız gerekiyor. Kentleri betonlaştırdık; yağmurun toprağın derinlerine inmesini engelleyen, su geçirmez yüzeyler oluşturduk. Betonlaşma yağışların yüzeyde kalmasına neden oluyor. Bu durum sel ve taşkın riskini artırıyor. Tıpkı vakitte toprağın gereğince beslenememesi nedeniyle yer altı su kaynaklarını zayıflatıyor. Yağan yağmur ya yüzeyde akıp gidiyor ya da süratle buharlaşıyor. Toprak suyla buluşamadığı için kuruyor” diye konuştu.
Elibol: Turizmde suyu müdafaanın yolu konuğu sürecin kesimi yapmaktan geçiyor
Swissotel Büyük Efes İzmir Genel Müdürü Rıza Elibol ise konuşmasında turizm dalında su tüketiminin sadece tesis idaresiyle değil, oteli kullanan herkesin davranışlarıyla direkt bağlantılı olduğunu vurguladı. Su verimliliğinde en kritik ögenin konuk davranışları olduğunu vurgulayan Elibol, sadece bilgilendirmenin kâfi olmadığını, teşvik sistemlerinin devreye alınması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda otelde uygulamaya aldıkları modeli paylaşan Elibol, “Misafirlerimizden rica ediyoruz; odalarında havlu ve çarşaf değişimini kart sistemiyle kendileri belirlesinler. Bir adım daha ileri gittik. Konuklarımıza şunu söylüyoruz: Şayet bugün odanızın temizlenmesini istemezseniz, size 10 Euro karşılığı puan veriyoruz. Bu puanları sadece bizim otelimizde değil, ACCOR kümesinin dünya genelindeki 5 bin otelinde kullanabiliyorlar” diye konuştu. Elibol, turizm kesiminin su verimliliği konusunda kent genelindeki siyasetlerle uyumlu hareket etmesinin artık bir tercih değil, mecburilik haline geldiğini vurguladı.
İslamoğlu: Biz yeni bir şey yaratmıyoruz
Doğa ve etraf programları imalcisi İnanç İslamoğlu, kapanış konuşmasında su krizinin sadece teknik bir altyapı sıkıntısı olarak ele alınamayacağını vurguladı. Sorunun çok daha derin ve bütüncül bir çerçevede kıymetlendirilmesi gerektiğini belirten İslamoğlu, şunları söyledi:
“Biz daima sudan konuşuyoruz fakat havadan, oksijenden konuşmuyoruz. Halbuki teneffüs, su kadar hayati. Yakın bir gelecekte soluyacak pak oksijen bulamama riskiyle karşı karşıyayız. Gezegenin istikrarı bozuluyor ve bu istikrar suyla, havayla, toprakla birlikte ele alınmak zorunda. Bu gezegen canlı bir gezegen. Dünyanın tartısı sabit; suyu da, minerali de muhakkak. Uzaydan yeni bir su gelmediği sürece elimizdeki kaynak bu. Olan şey yalnızca dönüşüm. Karbon dönüşüyor, su dönüşüyor. Biz yeni bir şey yaratmıyoruz. Bugün konuştuğumuz yüzde 0,3’lük oranlar tesadüf değil. Bunlar gezegenin ayakta kalmasını sağlayan bedeller. Bu istikrar bozulduğunda problem yalnızca susuzluk olmaz; problem hayatın kendisi olur.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı